Nguyên Tắc Thiết Kế Agent

Agentic Design Principles — cách thiết kế agent lấy con người làm trung tâm

Tổng Quan

Khi xây dựng AI Agent, thiết kế không chỉ là về code mà còn về trải nghiệm người dùng. Các nguyên tắc dưới đây giúp bạn xây agent mà người dùng tin tưởng và muốn sử dụng.

Nguyên Tắc Thiết Kế

1. Agent Space — Không Gian Hoạt Động

Agent hoạt động trong một không gian xác định. Cách agent tương tác với không gian đó quyết định trải nghiệm:

Kết nối, không thay thế:

Agent giúp kết nối con người với nhau, với sự kiện và kiến thức
Agent không được thiết kế để thay thế con người

Dễ tiếp cận, đôi khi ẩn:

Agent chủ yếu hoạt động ở background, chỉ xuất hiện khi cần thiết
Hỗ trợ multimodal: text, voice, images
Chuyển đổi linh hoạt giữa foreground và background

// Ví dụ: Agent biết khi nào nên chủ động gợi ý
interface AgentBehavior {
  // Agent theo dõi nhưng chỉ gợi ý khi phù hợp
  shouldNotify(context: UserContext): boolean;
  // Mức độ can thiệp tùy thuộc ngữ cảnh
  getInterventionLevel(urgency: number): "silent" | "nudge" | "alert";
}

2. Agent Time — Tương Tác Qua Thời Gian

Quá khứ — Phản ánh:

Agent phân tích dữ liệu lịch sử để đưa ra kết quả chính xác hơn
Tạo kết nối từ sự kiện quá khứ để xử lý tình huống hiện tại

Hiện tại — Gợi ý thay vì thông báo:

Thay vì notification tĩnh, agent chủ động gợi ý dựa trên ngữ cảnh
Tương tác phát triển dần theo độ phức tạp

Tương lai — Thích ứng:

Agent thích ứng với thiết bị, platform khác nhau
Agent học từ tương tác liên tục với người dùng

3. Agent Core — Nhân Thiết Kế

Chấp nhận uncertainty, nhưng xây dựng trust:

// Agent luôn minh bạch về độ tin cậy
interface AgentResponse {
  answer: string;
  confidence: number;        // 0-1
  sources: string[];         // Nguồn tham khảo
  disclaimer?: string;       // Khi confidence thấp
  canHumanOverride: boolean; // Luôn true
}

Agent phải thừa nhận khi không chắc chắn
Người dùng luôn có quyền kiểm soát (bật/tắt, override)
Trạng thái agent phải rõ ràng tại mọi thời điểm

Guidelines Thực Hành

1. Transparency (Minh Bạch)

// ❌ Xấu: Agent hành động ngầm
await agent.execute(task); // Người dùng không biết đang xảy ra gì

// ✅ Tốt: Agent báo cáo từng bước
const steps = agent.plan(task);
for (const step of steps) {
  ui.showProgress(step.description);
  await agent.execute(step);
  ui.showResult(step.result);
}

Cho người dùng biết AI đang được sử dụng
Giải thích cách agent hoạt động
Cung cấp kênh feedback

2. Control (Kiểm Soát)

Cho phép customization và personalization
Người dùng có thể specify preferences
Khả năng forget — xoá dữ liệu khi yêu cầu

3. Consistency (Nhất Quán)

UI/UX quen thuộc trên mọi thiết bị
Dùng icons chuẩn (🎤 cho voice, 📎 cho file upload)
Response ngắn gọn, có visual aids

Ví Dụ: Thiết Kế Travel Agent

Nguyên tắc	Áp dụng
Transparency	”Hello” message giải thích agent là AI. Hiển thị lịch sử prompts. Nút 👍👎 để feedback
Control	Cho phép chỉnh system prompt, style viết, topics cấm. Xoá conversation history
Consistency	Icons chuẩn cho share, upload file, tag. 📎 = upload file, 🖼️ = upload ảnh

Checklist Thiết Kế Agent

Agent có giải thích nó là AI không?
Agent có hiển thị tiến trình không?
Người dùng có thể override quyết định của agent không?
Agent có chấp nhận khi không biết câu trả lời không?
Có kênh feedback rõ ràng không?
Agent có tôn trọng privacy không?
UI có nhất quán trên các platforms không?

Tổng Kết

Thiết kế agent lấy con người làm trung tâm: connecting, transparent, controllable
Agent hoạt động qua 3 chiều: Space (không gian), Time (thời gian), Core (nhân)
3 guidelines bắt buộc: Transparency, Control, Consistency
Luôn nhớ: agent tốt là agent mà người dùng tin tưởng

Nguyên Tắc Thiết Kế Agent

Tổng Quan